RSS

Category Archives: ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ: Διαδρομές πολιτισμού*

ένα βιβλίο της Ελένης Δημάκου

dimakou-eleni-diadromes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τύχη αγαθή!  Στα συναισθήματα της θλίψης και της οργής των ημερών, από τις εικόνες  της απέραντης χωματερής που έχουν μετατρέψει την Ζάκυνθο  η  ολιγωρία και ανικανότητα των αιρετών αρχόντων της, πραγματικό αντίδοτο και  βάλσαμο ήλθε να αποτελέσει  για μένα τούτο το βιβλίο, που μου έστειλε από την Αθήνα η συγγραφέας του, η ζακυνθινής καταγωγής ποιήτρια Ελένη Δημάκου. Διαδρομές είναι μια συλλογή επιφυλλίδων δημοσιευμένων στο πολιτιστικό ένθετο “ΕΠΙΛΟΓΕΣ” της ζακυνθινής καθημερινής εφημερίδας  ΕΡΜΗΣ, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων,  από την  αρχαιοελληνική γραμματεία  έως τη νεώτερη και σύγχρονη λογοτεχνία  και τέχνη, ελληνική και παγκόσμια. Η τεκμηριωμένη παρουσίαση, ο εύστοχος σχολιασμός και το κομψό ύφος γραφής , είναι στοιχεία που οριοθετούν τα κείμενα αυτά της Δημάκου στο πλαίσιο της μεγάλης λόγιας παράδοσης του Τζάντε, αλλά και γενικότερα της Επτανήσου. Οι τίτλοι και μόνο των επιφυλλίδων αναβρύζουν  μια παράξενη γοητεία, νοσταλγία  και ποίηση, που εντυπωσιάζουν και μαγεύουν τον αναγνώστη, με την ίδια ένταση που προξενεί ακόμη και σήμερα, τουλάχιστον σ’ εμένα, η ανάγνωση της Αναγραφής της μεγάλης  Επτανησίας, της αείμνηστης Μαριέττας Γιαννοπούλου/Μινώτου. Συγχαρητήρια θερμά στη συγγραφέα και στην ζακυνθινή εφημερίδα που πρωτοδημοσίευσε τα αξιόλογα αυτά κείμενα.

 

Advertisements
 

Tags: ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ: Αφήστε ήσυχο τον Κάλβο…

αιρετοί άρχοντες και λοιποί πολυπράγμονες περί τα πολιτιστικά μας.

Αν θέλετε “εικόνα”, το πρόσωπο του ποιητή, θα την βρείτε

στις Ωδές του. Όχι άλλες βεβηλώσεις…

 

kalvos nea bebilosi

 

(η είδηση από την ζακυνθινή εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΠΟΨΗ

3 Αυγούστου 2016).

 

 

 
Leave a comment

Posted by on August 12, 2016 in ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ, Κάλβος

 

Tags: ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ: “Σταφύλια μες τη Ζάκυθο”*

* Ποίημα αγνώστου στιχουργού για τα είδη σταφυλιών που υπήρχαν στην Ζάκυνθο στις αρχές του  17ου  αιώνα. Το διέσωσε από χειρόγραφο κώδικα ο αξιομνημόνευτος Μητροπολίτης Ζακύνθου Νικόλαος Κατραμής (1820-1886), το οποίο και συμπεριέλαβε στο περίφημο έργο του ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ (1880). Το αναδημοσίευσε ο αείμνηστος Γιάννης Χρυσικόπουλος στο βιβλίο του ΣΠΟΝΔΗ  ΣΤΟ ΔΙΟΝΥΣΟ  (Ζάκυνθος 2008), με τον τίτλο “Δημοτικό”, που δεν είναι όμως ακριβές, διότι δεν έχει διασωθεί στη λαϊκή προφορική παράδοση, ούτε και το γνωρίζουμε από άλλη πηγή. Είναι δε αξιοθαύμαστο ότι τα περισσότερα από αυτά τα είδη καλλιεργούνται ακόμη και σήμερα στη Ζάκυνθο Το δανειζόμαστε από τον Κατραμή, διατηρώντας την ορθογραφία:

 

Σταφύλια μες τη Ζάκυθο είναι ο Κοζανίτης,

Μυγδάλι, Φλέρι, Ραζακιά, Χλώρα και Μορωνίτης,

Λαρδέρα και Σκυλόκλημα, Βοήθαμος, Φτερουγάτης,

Τραγάνα, Πετροκόριθο, Παύλος και Χουχουλιάτης.

Αλλ’  είν’  τα ομορφήτερα Ρομπόλα κι Αητονίχι,

Μοσκάτο, Αμπελοκόριθο, Φτάκιλος και Ξυρίχι.

Κατζακούλιας, Κοντοκλάδι, Κακοτρύγι, Βωϊδομάτης,

Γλυκερύθρα, Λιανόροϊδι, Γουστουλίδι κι Αγουστιάτης,

Γλυκοπάτι, …. Βόσος και το Κουτζουμπέλι,

Και το Νύχι του Κοκόρου που στολίζει το αμπέλι.

Ύστερα απ’  όλα τούτα έρχεται ο Σκυλοπνίχτης.

Μα ‘κειός πούλα τα φουμίζει ειν’  ο κόκκινος Ροϊδίτης.

 

1601 Οκτωβρίου 5 έγραψα το παρό”.

 

 

 

Tags:

ΖΑΚΥΝΘΙΟΙ ΥΠΕΡΟΡΙΟΙ: Λουδοβίκος Σαλβατόρ Τσιλιμίγκρας*

mallorca14_9801

*Στις προάλλες, σ’  ένα σύντομο ταξίδι μου στη Μαγιόρκα, ξέκλεψα λίγο χρόνο για να επισκεφθώ την ιστορική κωμόπολη Valldemossa, όπου πριν από λίγα χρόνια ήταν Δήμαρχος ο ζακυνθινής καταγωγής Λουδοβίκος Σαλβατόρ Τσιλιμίγκρας. Πρόκειται για τον γιο του ποιητή Ιωάννη Τσιλιμίγκρα (1872 – 1947) και της Γκιζέτας Βίβες, κόρης του Antonio Vives, γραμματέα του Αρχιδούκα της Αυστρίας  Ludwig Salvator ( 1847 – 1915). Ως γνωστόν, η οικογένεια Vives, από μια περίεργη εύνοια της Τύχης, υπήρξε γενική κληρονόμος του Αρχιδούκα (πύργους στη Βοημία και μεγάλα αγροκτήματα και επαύλεις στη Μαγιόρκα) Το ένα τρίτο της τεράστιας αυτής κληρονομιάς περιήλθε στην Γκιζέτα. Το ζευγος εγκαταστάθηκε σε μια από τις επάύλεις του Αρχιδούκα στην περιοχή της Valldemossa. Απόκτησαν δε δύο παιδιά. Τα ονόματά τους φέρουν βαρείς συμβολισμούς: Λουδοβίκος Σαλβατόρ και Ελισάβετ, που τους έδωσαν εννιά εγγόνια. Σήμερα αποτελούν ολόκληρη δυναστεία. Τόσο ο ποιητής, όσο και ο γιός του διετέλεσαν μέχρι τον θάνατό τους επίτιμοι πρόξενοι της Ελλάδας στη Μαγιόρκα. Ο Λουδοβίκος Σαλβατόρ ήταν δε επί σειρά ετών και Δήμαρχος της Valldemossa.

Μοναδικός σκοπός της επίσκεψής μου ήταν  να ρίξω μια γρήγορη ματιά στο Δημοτικό Μουσείο της Valldemossa, που στεγάζεται στο παλαιό Μοναστήρι (Cartoixa). Αφού πέρασα σχεδόν τρέχοντας από το κελλί με τα ελάχιστα ενθυμήματα του Σοπέν,( ο οποίος έμεινε ένα διάστημα φιλοξενούμενος στο Μοναστήρι με την ερωμένη του Γεωργία Σάνδη), έφτασα στο τμήμα το αφιερωμένο στον Αρχιδούκα μας. Πλήθος τα αποκλειστικά δικά του πρωτότυπα  εκθέματα (βιβλία, φωτογραφίες, σχέδια, πορτρέτα, επιστολές κλπ). Εκεί  έμαθα τις λεπτομέρειες του εορτασμού  στη Μαγιόρκα το 2015 της Εκατονταετηρίδας από του θανάτου του Αρχιδούκα, καθώς  και μια είδηση που με χαροποίησε ιδιαίτερα: Η οικογένεια Τσιλιμίγκρα παρέχώρησε στην αυτόνομη Κοινότητα των Βαλεαρίδων το  υπό την κατοχή της Αρχείο του Αρχιδούκα για την θεματική ταξινόμηση, αρχειοθέτηση και σύντηρήσή του, με σκοπό την εν καιρώ πρόσβαση σε αυτό των ερευνητών και του κοινού. Προς το παρόν, λόγω έλλειψης πόρων το πολύτιμο αυτό υλικό βρίσκεται σε κιβώτια…

Δυστυχώς ο χρόνος που είχα στη διάθεσή μου δεν μου επέτρεπε να επισκεπτώ, λίγα χιλιόμετρα από την Valldemossa,  την έπαυλη Son Moragues, όπου λειτουργεί επίσης  Μουσείο του Αρχιδούκα. Σε αντιστάθμισμα, είχα όμως μια μεγάλη και ευχάριστη έκπληξη. ΄Φεύγοντας από την Valldemossa  έπεσε το μάτι μου στην πινακίδα του δρόμου. Μεταφράζω: Λεωφόρος Λουδοβίκου Σαλβατώρ Τσιλιμίγκρα.  Προς τιμή του αείμνηστου Δημάρχου!   

Σ. ΑΝΤ.

 

 

            προτομή του Αρχιδούκα

                στη Valldemossa

El Archiduque Salvator -  protomi - Valldemossa

 
Leave a comment

Posted by on May 5, 2014 in ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ

 

Tags: , , ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ : επιστολές Λεωνίδα Χ. Ζώη*

 

 SERRAS - ZOIS

 

 

*Από τον αγαπητό φίλο γνωστό ζακυνθινό ποιητή και διακεκριμένο φιλόλογο  Διονύση Σέρρα λάβαμε το παρόν ανάτυπό του  από τον 14ο τόμο των  “Κεφαλληνιακών Χρονικών”, όπου παρουσίασε δώδεκα αντίγραφα επιστολών του αείμνηστου ζακυνθινού λογίου, ιστοριοδίφη και λεξικογράφου Λεωνίδα Χ. Ζώη (1865-1956).  Οι επιστολές αυτές είναι της περιόδου 1909 – 1945 (εκτός από δύο αχρονολόγητες),  και απευθύνονται σε επιφανή πρόσωπα εκείνου του καιρού, πολιτικούς, συγγραφείς, ιερωμένους, όπως τους Κωνσταντίνον  Αργασάρην Λομβάρδον, Δ. Π. Στεφάνου, Ν. Γ. Πολίτην, Σπ. Π. Λάμπρον, Αλέξανδρον Παπαναστασίου, Εμμανουήλ Τσουδερόν, Μητροπολίτην Πατρών Αντώνιον Παράσχη κ.α. Πρόκειται για επιστολές αντιγραμμένες από τον ίδιο τον Ζώη, (τα πρωτότυπα λανθάνουν),  που παρέχουν πληροφορίες οι οποίες πλουτίζουν τις γνώσεις μας για την προσωπικότητα και την δράση του μεγάλου επτανήσιου.

 

Tags: , ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ – Ντίνος Κονόμος *

KONOMOS -  Academy of Athens price 24.03.1965

* Ο αείμνηστος Ζακυνθινός ιστοριοδίφης και λογοτέχνης Ντίνος Κονόμος (1918 – 1990)  τη στιγμή που παραλαμβάνει το δίπλωμα της βράβευσής του από την Ακαδημία Αθηνών, κατά την πανηγυρική Συνεδρία της 24ης Μαρτίου 1965. Το Βραβείο αυτό  απoνεμήθηκε για τα εξής τέσσερα βιβλία που εξέδωσε ο Κονόμος το 1964, με την ευκαιρία του Εορτασμού της Εκατονταετηρίδας της Ενώσεως της Επτανήσου: Ναοί και Μονές στη Ζάκυνθο, Ηλίας Ζερβός – Ιακωβάτος, Ιστορία του Επτανησιακού Τύπου και Ηπειρώτες στη Ζάκυνθο. (Φωτογραφία των Αδελφών Μεγαλοκονόμου, από το Αρχείο του Σ. Α.).

 

Tags: , ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ: Διονύσης Σέρρας

Dionysis Serras -  MONOFYLLA

Me χαρά λάβαμε το προσφάτως εκδοθέν νέο βιβλίο του ζακυνθινού ποιητή Διονύση Σέρρα, δωδέκατο στη σειρά της πλούσιας ποιητικής του παραγωγής. Πρόκειται για ποιήματα γραμμένα στο διάστημα της τελευταίας 30ετίας, που δεν έχουν ένταχθεί σε άλλες ποιητικές του συλλογές. Τα περισσότερα είναι αφιερωμένα, πραγματικά homage, σε κορυφαίες μορφές, όπως οι μεγάλοι Ζακύνθιοι Σολωμός, Κάλβος, Φώσκολος, αλλά και άλλοι νεώτεροι των οποίων το έργο τιμά και εξυμνεί ο ποιητής μας. Στα ποιηματα αυτά ειναι διακριτοί οι ποιητικοί τρόποι και το προσωπικό ύφος του Σέρρα, όπως το γνωρίζουμε από άλλες συλλογές του. Μια ποίηση εν πολλοίς λόγια, αποφθεγματική καί επιγραμματική, με φανερές τις σολωμικές καταβολές αλλά και τα διδάγματα του χαϊκού.

Ο Διονύσης Σέρρας όχι μόνο ως ποιητής αλλά και ως διακεκριμένος φιλόλογος, ερευνητής και  εκδότης συνεχίζει καρποφόρα μια λαμπρή πολιτιστική  παράδοση  – ζακυνθινή και γενικότερα επτανησιακή.

 

Tags: ,

 
%d bloggers like this: