RSS

Category Archives: EΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ: μια επιστολή του Λασκαράτου στον Τρικούπη

Andreas_Laskaratos

Στην ανάρτηση αυτή  αναδημοσιεύουμε,  λόγω της ζέουσας  επικαιρότητάς της,  μια ιστορική  ανοικτή επιστολή του Ανδρέα Λασκαράτου (1811-1901) προς τον τότε νεοεκλεγέντα πρωθυπουργό  Χαρίλαο Τρικούπη ( 1832 – 1896), στην οποία ο μεγάλος Κεφαλλονίτης σατιρικός ποιητής, λογοτέχνης και κοινωνικός αναμορφωτής,  εκφράζει την αγανάκτησή του για την επικρατούσα  πολιτική και οικονομική κακοδαιμονία της μικρής Ελλάδας  και υποδεικνύει με θέρμη και ελπίδα  τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία  για τη σωτηρία της πατρίδας.

Η επιστολή πρωτοδημοσιεύθηκε στο Αθηναϊκό “Άστυ” στις 18 Ιουνίου 1892.

¨Κύριε Χ. Τρικούπη,

Σ’  εσέ το έθνος  χαιρετά τον Σωτήρα του· πιστεύω δε  ότι αναμφιβόλως θέλεις λυτρώσει από τον γκρημνόν της χρεωκοπίας εις την οποίαν το έσπρωχνε αντεθνική, ανίκανη και διεφθαρμένη Κυβέρνησις. Με το μεγάλο τούτο κατόρθωμα που σου επιβάλλεται, συμβαδίζει και η ακολουθινή ταχτική διαχείρισις των πραγμάτων, εις την οποίαν ο Τρικούπης των απερασμένων ημερών, μας παρουσιάζεται ανώτερος σήμερα. Ο τότε Τρικούπης ήτο αρχηγός κόμματος, αλλ’ ο Τρικούπης της σήμερον είναι τώρα πλέον ο άνθρωπος της Ελλάδος.

Καλεσμένος όθεν  ως τοιούτος σήμερον να  κυβερνήσης το έθνος σου, δεν σου πρέπει κόμμα. Το κόμμα ήθελε σε καταβιβάσει· δεν σου πρέπουν ρουσφέτια· τα ρουσφέτια ήθελε σε αμαβρώσουν. 

Γνωρίζω καλά ότι κυβερνάς Ρωμιούς, οι οποίοι βάνουν όρον της υποστηρίξεών των τα ρουσφέτια. Αλλα οι αδιαφορούντες άφινε να σε ρίχνουνε. Κάθε σου πτώση θέλ’   είναι πρόδρομος μεγαλυτέρας ανυψώσεώς σου και κάθε σου πτώση και ανύψωσή σου θέλ’  είναι μάθημα για το ανήλικον έθνος μας.

Η φιλαρχία καιμ οι δόξες    αντί πάσης θυσίας να μείνουν για προσωπικότητες δευτερεύουσες. Απόβλεψε  δε εις το να δείξης τον εαυτό σου ως τον άνθρωπο της εποχής μας, έστω και μη εννοούμενον και μη αρκούντως εκτιμούμενον από το νήπιον έθνος σου.

Δώσε σ’  εμάς προσωπικότητα την οποίαν να μπορούμε να αντιπαρατάξωμε θωρακωτά. Αν τα μιλιούνια που εσπαταληθήκανε για τον ψευτοπόλεμο της Κούτρας, αν οι τόσες χιλιάδες ζωές παιδιώνε που εθυσιασθήκανε  για την εντροπήν  εκείνην ήθελε εξεναντίας αφιερωτούν  δια την ακλλιέργειαν  των γαιών μας, για την ανάπτυξιν του εμπορίου και της βιομηχανίας μας, εις οποίαν ανθηρά θέσιν ήθελ’  ευρίσκεται σήμερον το λέθνος. Και πως οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις ήθελε να βλέπουνε σ’  εμάς έθνος άξιον  να κυριαρχέψη της Ανατολής όλης, χωρίς εμείς να εξαντλώμεθα εις ανίκανες καταστρεφτικές προσπάθειες.

Ο τόπος σήμερον έχει χρεία να αναλάβη από τα ολέθρια αποτελέσματα της προσπερασμένης αναξίας και κακούργου Κυβερνήσεως.

Οι Ρωμιοί δεν είναι  όλοι διεφθαρμένοι. Είναι μεταξύ τους  και έντιμος εξαίρεσις. Συ δε τώρα -πλέον  με πείραν αρκετήν των συνεθνήτων σου –  μπορείς εύκολα να εκλέξεις όχι πλέον μεταξύ του πρώην κόμματος, αλλά μεταξύ των πολιτευομένων συνεθνήτων σου, τους ικανοτέρους και τιμιωτέρους, οι οποίοι θεμένοι στην κυβερνητικήν σου μηχανήν , ήθελ’  είναι το ζωηδότηρο δρόσισμα στη μαραμένη και ταπεινωμένη Ελλάδα.

Η καλή διαχείρισις του Δημοσίου πλούτου θέλει σε ανυψώσει στην υπόληψι της Ευρώπης και θέλει σε στερώσει στην αγάπη του Έθνους σου.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ”

Advertisements
 

Tags: ,

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΜΑΙΤΛΑΝΤ : Η ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ / THOMAS MAITLAND REVISITED: HIS MONUMENT IN ZANTE*

Maitland´s monument in Zante before  II W.W.

Η προτομή του Maitland στη Ζάκυνθο.

(Φωτογραφία πριν από το 1942).

Maitland Thomas bust, Zante , by Bertel Thorvaldsent,(copy)

Αντίγραφο της προτομής του Maitland

 ( Μουσείο Thorvaldsen, inventory number A288).

Maitland monument, basso relievo. Minerva, Virtue and Vice,  by Thorrvaldsen, 1818.

Αντίγραφο ανάγλυφου (basso relievo) της προτομής.

Απεικονίζει τη Θεά Αθηνά ,στο μέσο,

την Αρετή ,αριστερά και την Κακία ,δεξιά.

(Μουσειο Thorvaldsen, inv. number A600)

* H πρόσφατη πληροφορία  ζακυνθινής εφημερίδας (1) ότι   ένα ανεκτίμητης αξίας καλλιτεχνικό έργο του 19ου αιώνα “έκανε φτερά’ από τα γραφεία του Δημαρχείου Ζακύνθου, ήλθε να μας θυμίσει το μνημείο που ανέγειραν οι Ζακύνθιοι προς τιμή του πρώτου Βρετανού Ύπατου Αρμοστή στις Ιονίους  Νήσους, Thomas Maitland (1759 – 1824). Πράγματι το εξαφανισθέν έργο, που αργότερα βρέθηκε στις αποθήκες του Δήμου (2), ήταν μια μπρούτζινη πλάκα με ανάγλυφη παράσταση, που βρισκόταν εντοιχισμένη στη στήλη της προτομής του Μαίτλαντ, δηλαδή ένα  basso relievo που είχε διασωθεί και μεταφερθεί στο Δημαρχείο. H προτομή είχε αφαιρεθεί από τους Ιταλούς στη διάρκεια της Κατοχής με σκοπό να σταλεί στη Ιταλία, αλλά το πλοίο που, κατά μια πληροφορία, την μετέφερε, τορπιλίστηκε από τους Συμμάχους και βυθίστηκε στην Αδριατική (3). H στήλη της προτομής, με το εντoιχισμένο ανάγλυφο,  που δεν αφαιρέθηκε από τους Ιταλούς, παρέμεινε όρθια μέχρι τους σεισμούς του 1953. Προτομή και basso relievo ήσαν έργα ενός κορυφαίου γλύπτη της εποχής, του   Δανού Bertel Thorvaldsen (1770 – 1844), μαθητή του Canova,   αντίγραφα των οποίων διατηρούνται στο Μουσείο Thorvaldsen στην  Δανία.  

Ως γνωστό,  η Συνθήκη των Παρισίων του 1815,  που έθεσε τα Επτάνησα υπό Βρετανική Προστασία, όριζε, στο άρθρο Α’, ότι  “Αι νήσοι της Κέρκυρας, της Κεφαλληνίας, της Ζακύνθου, της Λευκάδος, των Κυθήρων και των Παξών αποτελούσιν εν μόνον, ελεύθερον και ανεξάρτητον Κράτος καλούμενον Ηνωμένον Κράτος  των Ιονίων Νήσων”. (4) Η Συνθήκη προέβλεπε τον διορισμό Αγγλου Ύπατου Αρμοστή, ο οποίος θα καλούσε τους αντιπροσώπους των νησιών να καταρτίσουν το Σύνταγμα του νέου κράτους. Όμως ο Μαίτλαντ, που έφερε τον βαθμό αντιστρατήγου και ήταν από το 1813 Κυβερνήτης της Μάλτας (5), υιοθέτησε  μια απολυταρχική πολιτική που εξελείχθηκε σε σκληρότατη καταπίεση,  με διώξεις, φυλακίσεις, εξορίες, θανατικές καταδίκες και εκτελέσεις, προκαλώντας το κοινό αίσθημα  της μεγάλης πλειοψηφίας των επτανησίων. Με το νέο ανελεύθερο Σύνταγμα που αυθαίρετα επέβαλε συγκέντρωσε όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του και  εγκαθίδρυσε ένα καταχθόνιο αστυνομικό κράτος για την κατατρομοκράτηση των Επτανησίων, διακωμωδόντας έτσι το γράμμα και το πνεύμα της Συνθήκης.

Όταν ο Μαίτλαντ έφτασε στην Κέρκυρα στις 16 Φεβρουρίου 1816, οι Επτανήσιοι τον υποδέχθηκαν ενθουσιωδώς, διότι έτρεφαν μεγάλες προσδοκίες για την εθνική τους αποκατάσταση. Γρήγορα δε άρχισαν να ανεγείρουν προς τιμή του μνημεία και προτομές σε όλα τα νησιά. Φυσικά επρόκειτο για μια ενέργεια  ευπρόσδεκτης ή και υπαγορευμένης κολακείας, της οποίας οι πρωτεργάτες ανταμείφθηκαν από τον υψηλό αποδέκτη  με θέσεις στη Διοίκηση, παράσημα και  άλλα προνόμια.(6) Όσο για τις εθνικές  τους προσδοκίες, οι Επτανήσιοι βγήκαν οικτρά  γελασμένοι.(7)

Ιδού πως περιγράφει το μνημείο που ανέγειραν οι Ζακύνθιοι προς τιμήν του Μαίτλαντ, ο περιηγητής Dr Christian Müller,  ο οποίος επισκέφθηκε τη Ζάκυνθο το καλοκαίρι του 1821:

“Near St. Mark´s, by the side of a small Greek Church, is the well-known monument of the British governor of the Ionian Islands, General Thomas Maitland. It is a large, high pedestal, on which is placed a bronze bust of Sir Thomas; underneath is a small basso relievo of bronze, showing Minerva embracing Virtue with her right arm, but throwing a veil over Vice in a crouching attitude; – an English symbol of the political events in Zante. Both the bust and basso relievo are well executed. Below the latter is the following inscriprion:

ΘΩΜΑΙ ΤΩΙ ΜΑΙΤΛΑΝΔΙΩΙ

ΖΑΚΥΝΘΙΟΙ

 ΔΙΑ ΤΑΣ ΧΡΗΣΤΑΣ ΕΛΠΙΔΑΣ

ΑΩΙΖ

 (To Thomas  Maitland, the Zakynthians, on account of their good hopes, 1817).

The whole is surrounded by stone posts and bronze chains, and deserves great commendation for its noble simplicity”. (8)

Η φράση του Μüller “πολιτικά γεγονότα στη Ζάκυνθο”, αναφέρεται  στα γεγονότα του Σκουλικάδου (9) και την κατόπιν σκευωρίας σύλληψη, καταδίκη και εξορία   του Αντώνιου Μαρτινέγκου . πλούσιου  Ζακύνθιου και  περιβόητου πολιτικού “επαναστάτη”,  πρώην  φίλου των Άγγλων.

ΟΙ ενέργειες του Μαίτλαντ είχαν αντίκτυπο και στην ίδια την Αγγλία. Πράγματι, λίγες μέρες πριν από την άφιξη του Müller στη Ζάκυνθο, είχε συζητηθεί στη Βουλή των Κοινοτήτων  πρόταση των Φιλελευθέρων για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής και την μεταβασή της στο Ιόνιο προς διερεύνηση της κατάστασης που είχαν δημιουργήσει τα μέτρα και οι αυθαιρεσίες του Μαίτλαντ. Ο εισηγητής της πρότασης, δραστήριος, φιλολαϊκός και ελευθερόφρων  σκωτσέζος βουλευτής των Whigs, Joseph Hume (1777 – 1855),  περιέγραψε με μελανά χρώματα την πολιτική  του Μαίτλαντ, τον οποίο χαρακτήρισε, μεταξύ άλλων, “όνειδος”  για την Αγγλία, και  “τύραννο” , αποδίδοντας όμως την ευθύνη στην κυβέρνηση των Tories και ιδιαίτερα στον υπουργό Αποικιών, πράγμα που ενόχλησε και συσπείρωσε  τους κυβερνητικούς βουλευτές.  Την ιστορική αυτή εισήγηση του φιλέλληνα πολιτικού, ο οποίος ως πρόεδρος της επιτροπής “Friends of the Greeks” , προώθησε με ζήλο  τα συμφέροντα της αναγεννώμενης Ελλάδας τα επόμενα χρόνια, μπορούν να την διαβάσουν οι ενδιαφερόμενοι στο link που παραθέτουμε στο Παράρτημα, όπου καταχωρείται ολόκληρη η συζήτηση της συνεδρίασης  της 7ης Ιουνίου 1821 στη Βουλή των Κοινοτήτων, για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής, πρόταση που απορρίφθηκε με ψήφους 97 – 27.  (10) Μεταξύ εκείνων που  ψήφισαν ΝΑΙ ήσαν ο Λόρδος John Russell, o Hudson Gurney και ο J. C. Hobhouse, θερμοί φίλοι και αρωγοί του ποιητή μας Ούγου Φώσκολου, που ζούσε τοτε αυτοεξόριστος στο Λονδίνο. Έτσι  o Μαίτλαντ παρέμεινε στη θέση του, υποστηριζόμενος από τους Tories, για να συνεχίσει την βάρβαρη ανθελληνική πολιτική του, διακοσμίζοντάς τη μάλιστα  λίγο αργότερα με τα πισωμένα πτώματα των απαγχονισμένων από τους βρετανούς   πατριωτών,(11) προκαλώντας την μήνη, την απέχθεια και το μίσος των επτανησίων, οι οποίοι ξέσπαζαν σε κάθε είδους ύβρεις και αποδοκιμασίες εναντίον του, όταν περνούσαν μπροστά από τις προτομές του. Στη Ζάκυνθο , η λαϊκή  μούσα “στόλιζε” τον Μέτηλα, Μέτελα ή Μαίτουλα όπως τον αποκαλούσε ο λαός, με σάτιρες και έξυπνα ευτράπελα, ακόμη και μετά τον θάνατό του. Παραθέτουμε τρία ανώνυμα δίστιχα:(12)

Αχ Μαίτουλα τι σούμελε σε τούτο το φεγγάρι,

να πάψουν να σε χαιρετούν ακόμα κι οι γαϊδάροι.

*

Το Μαίτουλα να πάρετε αυτόν το μασκαρά,

μην έρθη ο Μαρτινέγκος και γένει συμφορά.

*

Κάτου τα χέρια Μαίτουλα εφούντωσε ο αγώνας.

Μέριασε να περάσουνε Βερύκιος και Δραγώνας.(13)

Ο Μαίτλαντ πέθανε ξαφνικά στη Μάλτα στις 17 Ιανουαρίου 1824. Δεν θα πούμε εδώ  το πόσο η είδηση ανακούφισε, έστω και προσωρινά,  τους Επτανήσιους. Θα αναφέρουμε μόνο τι σημειώνει σχετικά στο ημερολογιό του ένας  εξέχων βρετανός, ο Λόρδος Broughton, ο γνωστός μας  μεγάλος  φίλος και συνεργάτης του Μπάυρον αλλά και του Φώσκoλου, John C. Hobhouse: 

February 8th 1824: [….] Maitland is dead. He died at Malta of apoplexy, quite suddenly. I look  upon it  as a great godsend  to Greece.” (14)

Μεγάλο θεόπεμπτο καλό για την Ελλάδα! (15)

σ.α.

—————————————————–

(1) Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΠΟΨΗ, 23 Οκτωβρίου 2013.

(2) ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΠΟΨΗ, 30 Οκτωβρίου 2013.

(3)  Πρόκειται για το Ιταλικό πλοίο CITTA DI GENOVA  το οποίο μετέφερε στην Ιταλία ως ομήρους 152 Έλληνες αξιωματικούς, μεταξύ των οποίων 24 ήσαν Ζακύνθιοι. Από τους τελευταίους διασώθηκαν μόνον 13. Βλ. Ντίνος Βυθούλκας ΟΜΗΡΟΣ, Εκδόσεις “Τριμορφο”, 2005.

(4) Κ. Πορφύρη. “Η επτανησιακή και ιδίως η ζακυνθινή κοινωνία στην περίοδο της Αγγλοκρατίας”. ΧΡΟΝΙΚΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ,  έκδοση Ζακυνθινής Εστίας, Αθήνα 1964, σελ. 75 – 102.

(5 ) Θέση που διατήρησε ο Μαίτλαντ μέχρι το θάνατό του. Οι Μαλτέζοι τον αποκαλούσαν  ειρωνικά “King Tom”.

(6) HASARD, HC, Deb. 7 June 1821, vol. 5, cc. 1128 – 49.

(7) Ο Σολωμός για του Επτανήσιους:

Δυστυχισμένε μου Λαέ, καλέ κι αγαπημένε

πάντοτ’  ευκολόπιστε και πάντα προδομένε!

(8) Journal through Greece and the Ionian Islands in June, July and August, 1821,  by Dr Christian Müller, London 1822, σελ. 28 – 29.

(9) Πρόκειται για τον λιθοβολισμό  του Μητροπολίτη Ζακύνθου Γαβριήλ Γαρτζώνη, όταν αυτός επισκέφθηκε το χωριό Σκουλικάδο για να πείσει τους χωρικούς για καταβολή των φόρων και  καταγραφή των ασημικών και ιερών σκευών των ναών. Η ενέργεια θεωρήθηκε “στάση” από την  Προστασία, υποκινητή της οποίας κατηγόρησan τον αντιπολιτευόμενο τον Μαίτλαντ Αντώνιο Μαρτινέγκο. Ο Γαρτζώνης υπήρξε τυφλό όργανο των Άγγλων.

(10) HASARD, όπ. παρ.

(11)  Ο Μαίτλανt για να καταπνίξει τις “στάσεις”  που σημειώθηκαν στη Ζάκυνθο και τα Κύθηρα το 1821,  και που δεν ήσαν άλλο από “ξέσπασμα” του καταπιεσμένου εθνικού και φιλελεύθερου φρονήματος των κατοίκων,  σε αλληλεγγύη με τους επαναστατημένους αδελφούς, δεν δίστασε να χρησιμοποήσει και την αγχόνη. Αλλά δεν αρκέστηκε σε αυτό και προχώρησε  σε μακάβρια  και αποκρουστικά μέσα :

Τα πτώματα των απαγχονισθέντων – ύστερα από τη στάση του Υψολίθου στη Ζάκυνθο στις 30 Σεπτεμβρίου 1821 – ασφάλτω  περιειλημμένα εν σιδεροίς κλωβοίς ανηρτήθηκαν  παρά τας λεωφόρους. Καί τινος νέου το πτώμα ωσαύτως εκτρεμάσθη απέναντι  της οικίας  αυτού, διαμείναν επί πέντε και δέκα έτη. Η δε τάλαινα μήτηρ παραφρονήσασα, επί πολύν χρόνον ίστατο απέναντι του κλωβίου κλαίουσα γοερώς και κράζουσα τους διαβάτας προς το απάνθρωπον θέαμα”. (Βλ. Ανδρέα Ιδρωμένου, Πολιτική Ιστορία της Επτανήσου (1815 – 1864), Κέρκυρα 1935, σελ. 26.

(12) Λαογραφικά της Ένωσης, συλλογή Σ.Α.

(13) Ζακυνθινοί  Ριζοσπάστες.

(14). Lord Broughton, Recollections of a Long Life, edited by his daughter Lady Dorchester. John Murray 1910.

(15) Δύο μήνες αργότερα θα πεθάνει στο Μεσολόγγι ο Μπάυρον. Δεν ήσαν όλοι οι Άγγλοι από την “πάστα” του Μαίτλαντ. Περισσότερα για την  προσωπικότητα του Βρετανού αξιωματούχου βλ. στον W. F. Lord, Sir Thomas Maitland: the mastery of the Mediterranean,  New York 1897.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

IONIAN ISLANDS.—CONDUCT OF SIR THOMAS MAITLAND. (Hansard, 7 June 1821)

 

 

Tags: , ,

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ: Τα παθήματα του Λασκαράτου στη Ζάκυνθο*

Το 1856 ο μεγάλος Κεφαλονίτης σατιρικός ποιητής Ανδρέας Λασκαράτος (1811 – 1901), κυνηγημένος από τους σμπίρους της θρησκευτικής παράνοιας και μισαλοδοξίας, για το βιβλίο του “Μυστήρια της Κεφαλονιάς”, σάτιρες με τις οποίες καυτηρίαζε τα ατοπήματα  κληρικών και   λαϊκών, ζήτησε καταφύγιο στη φιλελεύθερη Ζάκυνθο, τη γενέτειρα του  Διονυσίου Σολωμού και του δασκάλου του Ανδρέα Κάλβου, που αμφότεροι ζούσαν ακόμη. ‘Ομως τι απογοήτευση θα ένιωσε  ο ευγενής αυτός  επτανήσιος , βλέποντας, όταν πάτησε το πόδι του στην προκυμαία,  δυο άγριους μαγκουροφόρους να τον πλησιάζουν, να τον βρίζουν, να τον απειλούν και να τον φτύνουν στο πρόσωπο!  Ο Λασκαράτος έμεινε τότε στη Ζάκυνθο μόνο 15 μέρες, κλεισμένος στο σπίτι του συγγενή του Γαϊτα.  Εκεί μια μέρα ακούει τις καμπάνες όλων των εκκλησιών να ηχούν πένθιμα και πληροφορείται ότι ο Μητροπολίτης Ζακύνθου, ο μη αξιομνημόνευτος Νικόλαος Κοκκίνης, τον αφόρισε  για τα Μυστήρια της Κεφαλονιάς, με πράξη του της 16ης Μαρτίου 1856. Είχε βέβαια προηγηθεί και γίνει γνωστός στο πανελλήνιο ο αφορεσμός του από τον Μητροπολίτη Κεφαλληνίας  Σπυρίδωνα Κοντομίχαλο, για το ίδιο βιβλίο. Ο Λασκαράτος τότε  αναγκάζεται να φύγει για το Λονδίνο,  όπου έμεινε ένα χρόνο, στο διάστημα του οποίου συνέγραψε νέο  έργο “Η απάντησή μου στον αφορεσμό”.

Ο Λασκαράτος επέστρεψε στη Ζάκυνθο το 1859 (η μητέρα της γυναίκας του  Πηνελόπης Κοργιαλένια ήταν ζακυνθία)  και αρχίζει στις 5 Μαϊου  την έκδοση  μιας μικρής εφημεριδούλας του με τον τίτλο “Λύχνος”, οικογενειακού χαρακτήρα, που αργότερα εξελείχθηκε σε όργανο πολεμικής μέσω του οποίου έβαλε δριμύτατα και σατιρικά κατά των συκοφαντών και επικριτών του. Ο Μητροπολίτης Κοκκίνης ζητεί τότε την απομάκρυνση του Λασκαράτου από το νησί ο δε ριζοσπάστης  Κωνσταντίνος Λομβάρδος, πολιτικός “αφέντης” του νησιού,  επικρίνει με δημοσίευμά του την έκδοση του “Λύχνου”.  Έκτοτε αρχίζει ένας ανήλεος δημοσιογραφικός πόλεμος μεταξύ αυτού και του Λασκαράτου, με αποτέλεσμα ο τελευταίος να μηνυθεί από τον Λομβάρδο  για εξύβριση, να καταδικαστεί σε τετράμηνη φυλάκιση και να μεταφερθεί  στις φυλακές της Κεφαλονιάς.

Παρά τα παθήματα του αυτά  ο Λασκαράτος θα επιστρέψει για άλλη μια φορά στη Ζάκυνθο όπου θα δημοσιεύσει το πέμπτον και έκτο φύλλο του “Λύχνου”. Με την Ζάκυνθο τον συνέδεαν δεσμοί όχι μόνο συγγενικοί άλλά φιλικοί και πνευματικοί. Όταν το 1872 εκδίδει τα ¨Στιχουργήματα” , τα αφιερώνει στον  φιλοπάτριδα φίλο του, τον θρυλικό Γεώργιο Τερτσέτη, με την ακόλουθη επιστολή:

“Δεν σου εζήτησα την άδεια, φίλε Τερτσέτη, για να σου αφιερώσω τους στίχους μου, και δικαιούσαι να μου κατηγορήσεις αυθάδειαν. Αλλ’  είναι νομίζω τούτη η μόνη ποιητική άδεια που θέλ’ ειδείς να επήρα σ’  όλην τη συλλογή των στιχουργημάτων μου, αν ευκαιρήσεις να τα διαβάσεις, και σαν τέτοια, σε παρακαλώ ναν τη συμπαθήσεις.

Επιθύμησα εσέ για προστάτη μου, επειδή εχτός της αγάπης και του σεβασμού που αισθάνομαι δια εσέ, κανείς  δεν ημπορεί να με μεμφθή ότι θέλω τάχα να σε κολακέψω. Το αφιέρωμα τούτο που φυσικά ήθελε χαϊδέψει την κουφότητα ενός αγράμματου  Μεγιστάνα, είναι βέβαια κατώτερο του εαυτού σου.

Δέξου λοιπόν,  σε παρακαλώ, τούτο μου το πρσφώνημα σαν έκφραση αγάπης και σεβασμού που σου προσφέρει

                                                   Ο φίλος

                                        Ανδρέας Λασκαράτος”.

 Οι ζακυνθινοί λόγιοι αντιμετώπισαν  τον Λασκαράτο θα έλεγα “στοργικά”, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Οι εφημερίδες και τα περιοδικά της Ζακύνθου προσφέρουν φιλοξενία στα κείμενά και στις πολεμικές του. Ο ποιητής Ιωάννης Τσακασιάνος θα αφιερώσει σελίδες και σελίδες του περίφημου περιοδικού του “Ποιητικός Ανθών Ζακύνθου” στα στιχουργήματα και τις σάτιρες του Λασκαράτου, καθώς και σε μελέτες άλλων για τον Λασκαράτο, όπως του Σπ. Δεβιάζη (τόμοι Α’ (1886) και Β’ (1887). Αργότερα ο μεγάλος Γρηγόριος Ξενοπουλος, στον πρόλογό του  στα Ήθη, Έθιμα και Δοξασίες της Κεφαλονιάς (Ελευθερουδάκης ,1924), θα τονίσει για τον Λασκαράτο: “Οι Κεφαλλήνες, που αργά ή γρήγορα θα τιμήσουν βέβαια με ανδριάντα εκείνον που τίμησε την εύανδρο Νήσο τους, δεν θ’  αναστήσουν απλώς μια δόξα της ιδιαίτερής τους πατρίδας, αλλά της Ελλάδας όλης. Ο Ανδρέας Λασκαράτος δεν είναι μόνον ο μέγας ανήρ της Κεφαλληνίας ή ένας από τους μεγάλους της Επτανήσου· είναι μορφή πανελλήνια”.

 Ο Λασκαράτος και η οικογένειά του υπόφεραν τα πάνδεινα εξ αιτίας των άδικων  και βάρβαρων εις βάρος του αφορεσμών. Ο ίδιος θα επιδείξει υπομονή αλλά και ένα απαράμιλλο ψυχικό και πνευματικό σθένος έως το τέλος της ζωής του. Πράγματι, λίγο πριν πεθάνει ο Λασκαράτος, ο τότε Μητροπολίτης Κεφαλληνίας, ο λαμπρός και ελευθερόφρων Ιεράρχης,  αοίδημος  Γεράσιμος Δόριζας, με έγγραφό του ζητεί από την Ιερά Σύνοδο να προβεί στην άρση του αφορεσμού “ίνα προλάβει μέγιστον και πάγκοινον σκάνδαλον, όπερ θα γεννηθή, όταν επέλθη εις τον ποιητήν το τέλος, εάν γνωσθή, ότι ο δαφνοστεφής πρεσβύτης τερματίζει τον βίον εν τελευτώντι 19ω αιώνι υπό τας αράς και το ανάθεμα της Εκκλησίας”. Το ιστορικό και συνταρακτικό στις λεπτομέρειές  του αυτό έγγραφο του Μητροπολίτη Γεράσιμου Δόριζα, αληθινός καταπέλτης  εναντίον όλων εκείνων των κληρικών που παρεκκλίνουν από τις χριστιανικές αλήθειες,  έγινε τότε γνωστό και προκάλεσε συγκίνηση και ένα υπέροχο άρθρο του Νουμά στην αθηναϊκή “Εστία”  της 28ης Φεβρουαρίου 1900. Η απάντηση της Ιεράς Συνόδου ήταν να υποβάλει ο αφορισθείς γραπτήν ομολογίαν και αποκήρυξη του αντικληρικού του έργου,  απαίτηση  στην οποία ο φωτισμένος Ιεράρχης απάντησε: “Λίβελλον υπογεγραμμένον υπό του ποιητού είναι αδύνατον να αποστείλωμεν”.  Τότε η Ιερά Σύνοδος, στηριζόμενη στα επειχειρήματα και την ομολογία του Μητροπολίτη Κεφαλληνίας ήρε τον αφορεσμό του Λασκαράτου με απόφασή της, την 19η Φεβρουαρίου 1900.

Δεν γνωρίζουμε αν η απόφαση αυτή της ΙΣ καλύπτει και τον αφορεσμό από τον Μητροπολίτη Ζακύνθου. Υποθέτουμε, πως ναι. Αν όχι, ένα μπορούμε να πούμε:  Το στίγμα που κληροδότησε ο Κοκκίνης στην πνευματική Ζάκυνθο – και δεν εννοώ μόνο εκείνη των παπάδων – είναι όνειδος απαράδεκτο, που βαρύνει αποκλειστικά τον πρωτεργάτη  του.

 σ.α.

Andreas_Laskaratos

 

Tags: , ,

Ο ΣΟΛΩΜΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΩΝ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ*

*Αναρτούμε εδώ για την σπουδαιότητά του και λόγω επικαιρότητας το άρθρο του  διακεκριμένου επτανήσιου μελετητή Νικολάου Κ. Κουρκουμέλη σχετικά με τον Σολωμό και τα ελληνικά των Ιονίων Νήσων. Δημοσιεύθηκε στον τιμητικό τόμο στον  Καθηγητή Γεώργιο Ν. Λεοντσίνη, που εκδόθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών το 2011.

Kourkoumelis – O Solomos kai ta Ellinika ton Ionion

 

Tags: , ,

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ*

*Απολογισμός της σημαντικής πολιτιστικής προσφοράς  της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών, ενός φορέα που τιμά την Κέρκυρα και γενικότερα τα Επτάνησα,   στη διάρκεια της τελευταίας 20ετίας. (Φυλλάδιο εκτός εμπορίου).  

XRONIKA ETAIREIAS KERKYRAIKON SPOUDON

 
Leave a comment

Posted by on January 19, 2013 in EΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ

 

Tags: ,

H MAΡΙΕΤΤΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ – ΜΙΝΩΤΟΥ (1900 – 1962)*

*ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ:

Αθήνα,  29 Σεπτεμβρίου 2012 (Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)

Ζάκυνθος, 5 & 6 Οκτωβρίου 2012 (Πνευματικό Κέντρο)

ΟΡΓΑΝΩΤΕΣ:

1. Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων

2. Εταιρεία Μελέτης, Έρευνας και Προαγωγής Πολιτισμού “ΠΛΑΤΥΦΟΡΟΣ”

Giannopoulou – Minotou Marietta

 

Tags: ,

 
%d bloggers like this: