RSS

Tag Archives: Διεθνής Συνάντηση Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου στη Ζάκυνθο

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ: o χορός της “Άμοιρης”, ένα παλαιό μιμητικό δρώμενο της Αποκριάς

Τον Αύγουστο του 1966 παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των παράπλευρων εκδηλώσεων της Διεθνούς Συνάντησης Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου ένα σπουδαίο μιμητικό χορευτικό δρώμενο από το χωριό Άγιος Λέοντας ή Αϊλιός της Ζακύνθου. Πρόκειται για τον ονομαστό χορό της “Άμοιρης”, που στη συνέχεια έγινε “διάσημος”, κυρίως χάρη στην ένταξή του στο πρόγραμμα της Δώρας Στρατου. Ήταν η πρώτη που ο χορός αυτός έβγαινε από τον Άγιο Λέοντα για να παρουσιαστεί και να προβληθεί διεθνώς στην πόλη της Ζακύνθου. Την επιμέλεια της προετοιμασίας της παρουσίασης είχε τότε αναλάβει μια μικρή ομάδα μελών της Οργανωτικής Επιτροπής της Συνάντησης, υπό τον αείμνηστο ζακυνθινό ζωγράφο Χρήστο Ρουσέα. Η εκτέλεση του χορού, μόνο από άντρες και χωρίς μουσικό όργανο, που έγινε από εικοσαμελή λαϊκό όμιλο του Αγίου Λέοντα, ξάφνιασε και εντυπωσίασε κοινό και ειδικούς. Ο αείμνηστος σπουδαίος λαογράφος Κώστας Ρωμαίος, που συμμετείχε στο Συμπόσιο Λαϊκού Θεάτρου, την επομένη της παρουσίασης του δρώμενου προέβη, από το βήμα του Συμποσίου, σε μια πρώτη ερμηνεία και αποτίμηση της “Άμοιρης”. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα της ομιλίας του, λόγω επικαιρότητας, αλλά και για να υπογραμμίσουμε την μεγάλη πολιτισμική και επιστημονική σπουδαιότητα που παρουσιάζει ο χορός αυτός, ο οποίος δυστυχώς , ως παρεπόμενο της “διασημότητάς’ του κινδυνεύει να αλλοιωθεί από καλλιτεχνίζουσες παρεμβάσεις στην παρουσίαση και εκτέλεσή του, εντός και εκτός Ζακύνθου.

(Πηγή: κείμενο απομαγνητοφωνημένης ομιλίας από μαγνητοταινία που δυστυχώς έχει απωλεσθεί. Αρχείο Σ.Α.).

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ “ΑΜΟΙΡΗΣ”

Παντρεύτηκααααα, την άμοιρη.

Παντρεύτηκα την άμοιρη μ’ ένα παλληκαράκι.

Κάθε πρωί, την άμοιρη, κάθε πρωί με φόρτωνε,

Κάθε πρωί με φόρτωνε μ’ ένα σακί κριθάρι.

Στο μύλο να, την άμοιρη, στο μύλο να το κουβαλώ,

Στο μύλο να το κουβαλώ, στο μύλο να τ’ αλέθω.

Βρίσκω το μύ, την άμοιρη, βρίσκω το μύλο χάρβαλο,

Βρίσκω το μύλο χάρβαλο και τα πανιά σκισμένα.

Και βρίσκω και, την άμοιρη, και βρίσκω και το μυλωνά,

Και βρίσκω και το μυλωνά κακά και πικραμένα.

Να κι ο άντρας μου, την άμοιρη, να κι ο άντρας μου κι ερχότανε,

Να κι ο άντρας μου κι ερχότανε, μ’ ένα μαχαίρι λάζο.

Να μου το βά, την άμοιρη, να μου το βάλει στην καρδιά,

Να μου το βάλει στην καρδιά, να στάξει μαύρο αίμα.

Έτσι παθαί, την άμοιρη, έτσι παθαίνω πάντα μου,

Έτσι παθαίνω πάντα μου κι απαρατάω τον άντρα μου.

 

Tags: , , , ,

A welcome address at the International Symposium on Medieval and Popular Theater

  • by Sarantis Antiochos, Chairman of the Symposium and President of the International Congress of Medieval and Popular Theater.
  • The general subject of this Symposium was: “The Medieval and Popular Theater in Europe: its interrelationships and impact upon the processes of modern theater creation”.
  • Zante, August 10th – 16th, 1976.
 
Leave a comment

Posted by on January 7, 2019 in Uncategorized

 

Tags: , , , ,

ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ για το λαϊκό θέατρο και τη Συνάντηση Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου*

*ένα παλαιότερο αδημοσίευτο κείμενο – εισήγηση του Σαράντη Αντίοχου

με μια ακουαρέλα του Manuel Alcorlo

 

    

 

Tags: , , , , , ,

EPISTOLARIO: πέντε επιστολές

προς τον Σαράντη Αντίοχο*, με χρονολογική σειρά, σχετικά με την διοργάνωση

της Συνάντησης Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου στη Ζάκυνθο.

 

 Ανδρέας ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ – ΠΑΛΑΙΟΣ**

 ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΟΥΔΑΣ**

 

 

 

 Κ. ΠΟΡΦΥΡΗΣ****

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

* Συντονιστής της διοργάνωσης των εκδηλώσεων των δύο πρώτων Συναντήσεων Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου στη Ζάκυνθο.

**Aνδρέας Παπαγιαννόπουλος – Παλαιός (1908-1971). Αρχαιολόγος, Αντιπρόεδρος της Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής της Συνάντησης Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου,( με Πρόεδρο τον στρατηγό Δημήτριο Ξένο, Πρόεδρο της  Ένωσης Ζακυνθίων των Αθηνών).  

*** Ιωάννης Μαρούδας (1899-1980). Ιατρός, Μέλος της Κεντρικής Οργανωτικής  Επιτροπής της Συνάντησης.

**** Κ. Πορφύρης (1910-1967). Συγγραφέας. Εισηγητής του θεσμού και Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής της Συνάντησης.  

 

Tags: , , , , , , ,

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΗΜΕΡΟΘΗΚΗ / HEMEROTECA PERSONAL: ένα κείμενο*

* της αείμνηστης ζακυνθινής ζωγράφου Κατερίνας Χαριάτη (1911-1996) για την  Α΄ Συνάντηση Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου (1965)  και την ‘Εκθεση Ζωγραφικής Επτανησίων Καλλιτεχνών, που πραγματοποιήθηκε τότε στη Ζάκυνθο, στο πλαίσιο των θεατρικών εκδηλώσεων.

 

 

 

Tags: , ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ: μια σπουδαία έκδοση

Ο φίλος ποιητής Διονύσης Σέρρας είχε την ευγενική καλωσύνη να μας στείλει από την Ζάκυνθο ένα αντίτυπο του “Χάση”  του Δημητρίου Γουζέλη  (1774-1843), που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ, σε διασκευή Κ. Πορφύρη (1910-1967). Τον ευχαριστούμε από καρδιάς. Η ηθογραφική αυτή κωμωδία του Γουζέλη (1794) πρωτοεκδόθηκε, αν δεν κάνουμε λάθος, το 1860 στη Ζάκυνθο,  και επανεκδόθηκε έκτοτε αρκετές φορές. Πρόκειται για έργο διάσημο, που τράβηξε την προσοχή πολλών λογίων   και ανθρώπων του θεάτρου, μελετητών και δημιουργών. Η σπουδαιότητά του από ζακυνθινολογική και θεατρολογική άποψη είναι μεγάλη και αναμφισβήτητη. Ένας αληθινός καθρέπτης της κοινωνίας του Τζάντε μας στα τέλη του 18ου αιώνα και μοναδικό αποκορύφωμα του παραδοσιακού ζακυνθινού λαϊκού θεάτρου, των περίφημων Ομιλιών, από τις οποίες εμπνεέται ο επώνυμος  πλέον  δημιουργός. Όμως, η γλωσσική ιδιομορφία και θεατρική οικονομία του έργου  καθιστούσε δύσκολη την έντεχνη  από σκηνής διδασκαλία του. Εξαίρεση η παρουσίασή του  υπό μορφή Ομιλίας, διασκευασμένο και αναμορφωμένο από έμπειρους λαϊκούς δασκάλους . 

Η παρούσα έκδοση του “Χάση” από τα  ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ είναι πολύτιμη γιατί η εμπνευσμένη και καλλιτεχνική διασκευή του έργου από τον αείμνηστο  Κ. Πορφύρη το καθιστά πλέον πρόσφορο στην σκηνική διδασκαλία, διατηρουμένων και όλων των αναμφισβήτητων χαρισμάτων του πρωτότυπου κειμένου. Πράγματι η διασκευή αυτή έχει ενταχθεί, πριν ακόμη δημοσιευθεί,  στο ρεπερτόριο του έντεχνου θεάτρου μας. Το 1977 ο θίασος “Ελεύθεροι Καλλιτέχνες” του Φοίβου Ταξιάρχη  παρουσίασε τον “Χάση“,  “σε διασκευή, γλωσσική και σκηνική ανάπλαση από τον Κ. Πορφύρη”,   σε σειρά παραστάσεων ανά την Ελλάδα, συμπεριλαμβανόμενης της Ζακύνθου, στο πλαίσιο της Τέταρτης Συνάντησης Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου. 

Η από ετών προσδοκόμενη δημοσίευση της σπουδαίας και χρησιμότατατης αυτής διασκευής του “Χάση“, πραγματοποιείται εφέτος  χάρη στην πρωτοβουλία του Διονύση Σέρρα και προσλαμβάνει επετειακό χαρακτήρα, με την συμπλήρωση πενήντα χρόνων από τον θάνατο του Κ. Πορφύρη, του ζακυνθινού συγγραφέα που τόσα προσέφερε στη μελέτη και   προβολή της ανανεωτικής πολιτιστισμικής αξίας του  λαϊκού θεάτρου.

Ο καλαίσθητος τόμος περιλαμβάνει επίσης “Αντί προλόγου” ένα αξιοπρόσεκτο κείμενο του επιμελητή της έκδοσης Διονύση Σέρρα, γραμμένο με αίσθημα και λογιοσύνη, καθώς και Επίμετρο, όπου καταχωρείται η  χρήσιμη   μελέτη του Ζήσιμου Χ. Συνοδινού με θέμα “Η διασκευή του Κ. Πορφύρη στον Χάση  του Δημητρίου Γουζέλη”, που είχε πρωτοδημοσιευθεί στο περιοδικό Επτανησιακά Φύλλα, το 2005. Το σκίτσο του εξωφύλλου είναι του Κ. Πορφύρη και απεικονίζει παράσταση της Ομιλίας ” Ο Κρίνος και η Ανθία ” , σε πλατεία της Ζακύνθου.

 

Μια φωτογραφία από την υπαίθρια παράσταση του θιάσου “Ελεύθεροι Καλλιτέχνες”, στην πλατεία Αγίου Μάρκου

στη Ζάκυνθο, στο πλαίσιο της Τέταρτης Διεθνούς Συνάντησης Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου, 7 Αυγούστου 1977.

Στο ρόλο του Χάση, δεξιά, ο Φοίβος Ταξιάρχης.

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , ,

Διεθνής Συνάντηση Μεσαιωνικου και Θεάτρου στη Ζάκυνθο*

*Εξώφυλλα προγραμμάτων πέντε  Συναντήσεων, (1965, 1966, 1976, 1977 και 1978). Τα σχέδια των δύο πρώτων είναι του Κ. Πορφύρη. Τα άλλα τρία, που έγιναν και αφίσες, είναι του Νίκου Λυκουρέση. (Αρχείον Σ. Α.)

This slideshow requires JavaScript.

Programma A´Synantisis Mesaionikou kai Laikou Theatrou - exofyllo K. PorfyrisProgramma B´ Synantisis Mesaionikou kai Laikou Theatrou, 1966 - exofyllo K. PorfyrisProgramma C´ Synantisis Mesaionikou kai laikou Theatrou, 1976 - exofyllo Nikos LykouresisProgramma C´Synantisis Mesaionikoy kai Laikou Theatro (sta Aglika), 1976 - exofyllo Nikos LykouresisProgramma D´Synantisi Mesaionikou kai Laikou Theatrou, 1977 - exofyllo Nikos LykouresisProgramma D´Synantisis Mesaionikou kai Laikou Theatrou (sta Galika) 1977 - exofyllo Nikos LykouresisProgramma E´ Synantisis Mesaionikou kai Laikou Theatrou, 1978 - exofyllo Nikos Lykouresis

 

Tags: ,

 
%d bloggers like this: