RSS

Monthly Archives: February 2014

ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ – της μορέτας!

ZANTE - habitans de Zante from voyagehistorique04gras_0059

Διαβάζω σε παλαιά ζακυνθινή εφημερίδα τούτη την επίκαιρη είδηση: 

“Οι κορυφαίοι της τελευταίας Μασκαράτας θα παρελάσουν εφέτος χωρίς προσωπεία. Η μορέτα απαγορεύθηκε γιατί οι επιφανείς “ντετόροι” την θεωρήσανε, ειλικρινέστατα, σαν επιπλέον  μπαρμπούτωμα”. Τέλειο!  Δηλαδή, οι “κορυφαίοι” γνωστοί  μασκαράδες δεν χρειάζονταν επιπλέον μασκάρεμα!

ΤΟ ΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΔΟΦΟΡΕΙ κανείς δεν πάει να πει ότι πρέπει νά ‘ναι Καρναβάλι! Στον καιρό της Βενετοκρατίας λέει “… επετρέπετο κατά πάσαν ώραν του έτους και της ημέρας, αλλ’  ένεκα επισυμβάντων σκανδάλων απηγορεύθη αυστηρώς τούτο, ιδίως δια τους επαίτας και τους κατά την νύκταν περιπλανωμένους. Επετρέπετο όμως γενικώς τούτο άπό του Αγίου Ιωάννου, μετά τα Θεοφάνεια, μέχρι της τελευταίας Κυριακής της Τυρινής, ότε γυναίκες (ή μάσκαρες) και άνδρες (ή ντετόροι), μετημφιεσμένοι και φέροντες προσωπείον (ή μορέτα) περιήρχοντο τας διαφόρους της πόλεως οδούς, αι μεν μεταβαίνουσαι εις τας λέσχας (καζίνα και φεστίνια), οι δε παριστώντες καθ’  οδόν διαφόρους κωμωδίας, εν αις την Γαϊδουροκαβάλαν, την Ερωφίλην, την Χρυσαυγήν, τον Γάμον του Κοντογιαννάκη μετά της  Αγγελικής Μότζη, κ.α.”. (Τέλος του παραθέματος).

Τα “έκτροπα” όμως που συνέβαιναν στις λέσχες και κυρίως στις “καβαρκίνες” (λαϊκές αίθουσες χορού), ανάγκασαν την Ιονική Κυβέρνηση να περιορίσει το Καρναβάλι – και συνεπώς και το “μπαρμπούτωμα”- στις δύο τελευταίες εβδομάδες της Αποκριάς.

ZANTE - Femme Zantote, (1787), Grasset de Saint-sauveur, engraver J. M. Mixelle.

ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ για τον τότε γυναικόκοσμο της Ζακύνθου ήταν το μοναδικό ξεφάντωμα. Ο μέγας Ελευθερωτής έσπαζε τα δεσμά  των κοινωνικών πρoκαταλήψεων και της “τζελουτζίας”, με τα οποία η ανδροκρατία της εποχής είχε αλυσοδέσει τη γυναίκα. Και τα δύστυχα πλάσματα, που περιορισμένα ολόκληρο σχεδόν τον χρόνον ονειρεύονταν απαγορευμένους γι αυτά “παραδείσους”, μόλις ανάπνεαν τον αέρα της λευτεριάς έσπαζαν με τη σειρά τους – και με το δίκιο τους – και κάθε άλλο δεσμό  ή απαγόρευση. Οι μάσκαρες, είτε ήσαν κοντέσες και κοντεσίνες, είτε γυναίκες του λαού, φερμένες και από τα κοντινά χωριά, έπαιρναν τους άντρες στο κυνηγητό, όπως μας το διασώζουν  και τα εξής  δημοτικά δύστιχα:

Μάσκαρες από τ’  Αργάσι

κυνηγούν τον Πελεκάση.

Μάσκαρες από το Λούρο

κυνηγούν τον Πρεβεδούρο.

Το φινάλε του μασκαρεμένου αυτού ανθρωποκυνηγητού  ήταν συνήθως καταστάσεις όπως η “περιπέτεια” της Γαρουφαλιάς του Βασιλικού (του Μάτεση) είτε άλλοτε ο πρόλογος μεγάλης τραγωδίας…

Ο ΖΕΦΥΡΟΣ

.

Advertisements
 

Tags: , ,

ΦΩΣΚΟΛΙΑΝΑ: Ugo Foscolo and English Culture / O Φώσκολος και η Αγγλική κουλτούρα

Foscolo - a book by Sandra Parmegiani (2011)

Sandra Parmegiani, Ugo Foscolo and English Culture. Legenda, Modern Humanities Research Association and Maney Publishing, 2011.

The history of the literary relations between Italy and England has its most celebrated modern representative in Ugo Foscolo (1778-1827). Foscolo´s translation of Laurence Sterne´s A Sentimental Journey through France and Italy is often regarded as the benchmark of his English experience, but there is more – around and beyond his relatioship with Sterne – that can be uncovered. With  over 3.000 letters spanning threee decades, Foscolo´s correspondence represents a unique perspective from which to monitor his literary, philosophical and political views.

The “Epistolario” is a space in which Foscolo engages with literary, philosophical and moral questions, and a place where he exercises an often private form of literary criticism. These are  letters which ultimately produce one of the most complete yet most composite self-portraits in the history of modern Italian autobiography. 

-o-

Από την LEGENDA εκδόθηκε  το 2011 στη σειρά Italian Perspectives η μελέτη της Sandra Parmegiani για τον Ούγο Φώσκολο και τη σχέση του με την Αγγλική κουλτούρα. Η συγγραφέας αναλύει με βάση κυρίως το EPISTOLARIO , δηλαδή τις τρεις χιλιάδες και πλέον επιστολές της αλληλογραφίας του Φώσκολου που έχουν διασωθεί  και δημοσιευθεί από τον Le Monnier σε εννέα τόμους, σε ποιο βαθμό και με ποιο τρόπο ο ποιητής προσέγγισε την Αγγλική  λογοτεχνία και  φιλοσοφία και πως επηρεάστηκε από αυτές.

Κάποιοι φωσκολιστές έχουν μιλήσει για “αγγλομανία” του Φώσκολου. Πράγματι, από τα εφηβικά του χρόνια ο Φώσκολος είχε εκδηλώσει ζωηρόν ενδιαφέρον  για την Αγγλική κουλτούρα. Στο “Piano di Studi”, το πρόγραμμα μελέτης που κατάρτισε το 1796, σε ηλικία 18 ετών,  ένας σημαντικός  αριθμός συγγραφέων που ήθελε να μελετήσει ήσαν Άγγλοι, όπως ο Shakespeare, o Milton, ο Locke, o Swift, o Pope κ.α. Παραδόξως απουσιάζει ο Sterne, του οποίου το Αισθηματικό Ταξίδι θα μεταφράσει λίγο αργότερα στα Ιταλικά. Ο Φώσκολος, όπως προκύπτει από την μελέτη της Parmegiani, θα έχει μια life-long relationship με τον Sterne  και τον αισθηματικό του κόσμο, που θα καταστεί η πηγή της ειρωνικής και σατιρικής του φλέβας, η οποία είχε βέβαια και ζακυνθινες καταβολές… Στον Sterne ο Φώσκολος οφείλει το κυριώτερο alter-ego του, τον Yorick/Didimo Chierico. (Πρώτο alter-ego του Φώσκολου υπήρξε ο Ιάκωβος Όρτις και τελευταίο ο Δον Κιχώτης). Ωστόσο το ρομαντικό ταμπεραμέντο του Φώσκολου  δεν του επέτρεπε  να ασπαστεί πλήρως την ελαφρότητα της ειρωνίας του Sterne και τις συνέπειές της, γιατί όπως σωστά έχει επισημανθεί από την Alcini,   στην ψυχοσύνθεση του ποιητή ήταν ενεργός ένας διχασμός: “the split between the aspiration to smile and the inability to do it”. Και έτσι έχουμε το πέρασμα από τον Yorick /Didimo στον Δον Κιχώτη… H Parmegiani ερευνά με επιμονή τα ίχνη του λογοτεχνικού ύφους του Sterne στο EPISTOLARIO και τεκμηριώνει ότι  ο Φώσκολος χρησιμοποιεί  σε μεγάλο βαθμό τα διδάγματα του Άγγλου δασκάλου, διαλεγόμενος μαζί του σχεδόν τρεις δεκαετίες. Σε σχέση με τους άλλους ‘Αγγλους συγγραφείς παραθέτουμε συνοπτικά τα ευρήματα της Parmegiani:

– Επαμφοτερείς οι απόψεις του Φώσκολου για τον Shakespeare. O Hobhouse,  στο Ημερολόγιό του, το αποδίδει σε ελλιπή γνώση της Αγγλικής γλώσσας εκ μέρους του Φώσκολου.

– Ανυπόκριτος θαυμασμός του Pope. O  Φώσκολος τον θεωρεί κορυφαίο ποιητή.

– Μεγάλη  εκτίμηση και σε βάθος κατανόηση του έργου του Dr Johnson.

– Πλήρης απόρριψη του ιστορικού μυθιστορήματος και των συγγραφέων του, στάση που θα είχε γνωστή στην Αγγλία, εξ ου και η μήνις του Sir Walter Scott εναντίον του Φώσκολου…

– Συγκρατημένη συμπάθεια προς τον Byron, μολονότι ο Φώσκολος. έδωσε αρνητικές εισηγήσεις στο λονδρέζο εκδότη John Murray  για κάποια βιβλία του (Cain, Marin Faliero). Στο κεφάλαιο των σχέσεων των δύο ποιητών θα επανέλθουμε εν καιρώ στο παρόν ιστολόγιο.

Ιδιαίτερα κεφάλαια αφιερώνει η Parmegiani  στις σχέσεις του Φώσκολου με το εργο των Άγγλων φιλοσόφων Locke  και Hume. Η ερευνήτρια τεκμηριώνει την επιρροή του Αγγλικού  εμπειρικισμού στη θεωρία της γλώσσας του Φώσκολου και στις ηθικές, αισθητικές και πολιτικές αρχές του. Η φιλοσοφία του πρώτου συνέτεινε στη διαμόρφωση της αντιμεταφυσικής σκέψης του Φώσκολου και στήριξε την έντονη αντίθεσή του  προς τον γερμανικό ιδεαλισμό. Τέλος οι απόψεις του Φώσκολου για τον ριζοσπαστικό σκεπτικισμό ταυτίζονται εν πολλοίς με τις θέσεις του Hume σε σχέση με το φιλοσοφικό ζήτημα του Pyrrhonism.

Eν κατακλείδι, πρόκειται για μια σπουδαία μελέτη που εμβαθύνει στην κατανόηση της πνευματικής προσωπικότητας του Φώσκολου. Η Sandra Parmigiani πρωτοτύπησε εστιάζοντας την έρευνά της κυρίως στο ΕΠΙΣΤΟΛΑΡΙΟ , που αποτελεί πραγματικό αυτοβιογραφικό θησαυρό. Οι Ζακύνθιοι,  που τιμούμε τον συμπατριώτη μας ποιητή αλλά πολλά έχουμε ακόμη να μάθουμε για τη ζωή του και το πνευματικό του σύμπαν, της είμαστε ευγνώμονες.

σ.α.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Η εικόνα του εξωφύλλου: Chiswick, προάστειο του Λονδίνου, στις όχθες του Τάμεση,  όπου ο Φώσκολος έζησε τους τελευταίους μήνες της ζωής του και ετάφη στο Κοιμητήριο του Αγίου Νικολάου. Χαρακτικό του George Cook,  με βάση σχέδιο του W. Havell, 1834. (Hounslow Library, London).

 

 
Leave a comment

Posted by on February 23, 2014 in Foscolo in England

 

Tags: , , ,

ΕΠΙΚΑΙΡΑ : ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ!

Είναι σαφέστατο ότι η κρίση δεν επηρεάζει το ίδιο όλους. Ενώ το 40% περίπου του πληθυσμού (παραδοσιακοί φτωχοί και νεόφτωχοι της μεσαίας τάξης) στις χώρες της Νότιας Ευρώπης υποφέρουν, οι άλλοι συνεχίζουν χωρίς αιδώ το life style των ημερών της κοχλάζουσας διαφθοράς και σπατάλης. Κάποιοι , που δεν θα έπρεπε, τους μιμούνται κιόλας, ενώ οι αιρετοί τους, όλων των επιπέδων, συνεχίζουν την σπατάλη και τις γνωστές πρακτικές καιροσκοπικά, εκμεταλλευόμενοι ακόμη και τον Καρνάβαλο τούτες τις μέρες, με την ελπίδα προσέλκυσης της ψήφου των ανυποψίαστων, που θα τους διατηρήσει στην εξουσία, τρομάρα τους και τρομάρα μας! Το πρόβλημα βέβαια είναι η αδιαφορία ή και αναισθησία των υπολοίπων. Θα συνηθίσουμε κι εμείς να βλέπουμε με απάθεια τις στρατιές των homeless, σύμφωνα με τα πρότυπα που μας έρχονται από την Άγρια Δύση;

ΕΣΠΕΡΟΣ

 
 

Tags: , , ,

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ : OΛΓΑ ΣΤΑΥΡΙΔΟΥ – ΜΙΑ ΑΞΙΟΠΡΟΣΕΚΤΗ ΖΩΓΡΑΦΟΣ*

* από τη Βόρεια Ελλάδα, με έντονη τη σφραγίδα της ιθαγένειας στο έργο της, σημείο παρήγορο σε μια εποχή που η πατρίδα μας υποφέρει και η πολιτισμική μας ταυτότητα απειλείται… Ευχαριστούμε θερμότατα τον πολυαγαπητό μας φίλο Κυριάκο Κασίμη που μας έστειλε από το Λουξεμβούργο σε ηλεκτρονική μορφή σελίδες από το Λεύκωμα των έργων της Σταυρίδου που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Πατάκη. Τις αναρτούμε με χαρά, μαζί με ένα σημείωμα του εκλεκτού λογοτέχνη Αλέξανδρου Κοσματόπουλου  που συμπεριλαμβάνεται στο εν λόγω Λεύκωμα. (οι αριθμοί παραπέμπουν στη σελίδα του Λευκώματος. Διπλό τίκ πάνω στην εικόνα για μεγένθυνση).

olga_stavridou

STAYRIDOY katalogos 2012 (3)

Stavridou 23

Stavridou 39Stavridou 51Stavridou 55Stavridou 74Stavridou 99Stavridou 106Stavridou 107

Stavridou 67Stavridou 110

Stavridou 128

Stavridou 213

Stavridou 291Stavridou 298Stavridou 302Stavridou 314

Stavridou 146Stavridou 210

Stavridou 299

Stavridou 308Stavridou 317

STAVRIDOU photo by G. Poupi 145 B

Stavridou 323

 

Tags: , ,

ΣΑΤΙΡΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΟΓΕΝΗ

                                       ΑΤΙΜΗ ΤΥΧΗ

 Άλλοι κερδίζουνε λεφτά και ζούνε σαν ανθρώποι

και κάμνουν και αναψυχής ταξίδια στην Ευρώπη

και τρων και πίνουν και γλεντούν σε πλούσιο τραπέζι

κι εγώ ακούω την κοιλιά που ταμπουρά μου παίζει

κι αντί να τρώγω ψαρικά, χαβιάρι και γαρίδες

τρώγω όσα σερβίρονται εις τις … εφημερίδες.

Στήριξα τις ελπίδες μου στα Κρατικά λαχεία

αλλά με τρέχ’ η γρουσουζιά και η κακοτυχία

αγανακτώ, φουρκίζομαι, μου  φταίνε  όλες κι όλοι

και βρίζω και την τύχη μου και τον λαχειοπώλη.

Αν είχα τύχη θάφηνα τους στίχους τους προχείρους

και θάχα φάρμα κύριοι για να εκτρέφω χοίρους

γιατί οι χοίροι σήμερα εδώ και σ’  άλλους τόπους

αξίζουν περισσότερα από … πολλούς ανθρώπους!

 

                                                         ΔΙΟΓΕΝΗΣ

 

Tags: ,

Mια επιστολή του Μπάιρον προς τον Βρετανό Τοποτηρητή της Ζακύνθου / Byron´s letter to British governor of Zante *

Byron - The Byron Journal 41 No. 2 2013

* συνταγματάρχη Sir Frederick Stoven (το σωστό είναι Stovin), όπου του ζητεί να παρέμβει στις τουρκικές αρχές  για να αφεθούν ελεύθεροι ορισμένοι Έλληνες που επέβαιναν σε Ιόνιο σκάφος, το οποίο αιχμαλωτίστηκε εν πλω από τους Τούρκους και οδηγήθηκε στην Πάτρα. Ο Μπάιρον πληροφορεί τον Βρετανό αξιωματούχο ότι με δική του παρέμβαση αφέθηκαν ελεύθεροι από τους Έλληνες  εικοσι οκτώ Τούρκοι αιχμάλωτοι. Λεπτομέρειες του περιστατικού δεν γνωρίζουμε από άλλη πηγή, ούτε πια ήταν η αντίδραση του Τοποτηρητή, ο οποίος, σε αντίθεση με τον θερμό φιλέλληνα συνάδελφό του Charles James Ναpier, Τοποτηρητή της Κεφαλονιάς, ήταν απολύτως ευθυγραμμισμένος με την ανθελληνική πολιτική του Μαίτλαντ. Ωστόσο, όταν ο Μπάιρον έφτασε στο λιμάνι της Ζακύνθου στις 29 Δεκεμβρίου 1823 με δυο μικρά σκάφη υπό Ιόνια σημαία, δέχθηκε επί του σκάφους του την φιλοφρονητική επίσκεψη του Stovin, ο οποίος του πρόσφερε φιλοξενία στο νησί. Ο ποιητής όμως δεν αποβιβάστηκε, μη θέλοντας να καθυστερήση την αναχώρήσή του για το Μεσολλόγι…Η τυπική διατύπωση και ο τόνος της επιστολής φανερώνουν ότι οι σχέσεις τους ήσαν ψυχρές. Ο Μπάιρον μάλλον αμφέβαλε για την ανταπόκριση του Stovin στο ανθρωπιστικό αυτό αίτημα, διότι ασφαλώς γνώριζε – και το υπαινίσσεται – τις “άψογες” σχέσεις του Stovin και των υφισταμένων του με τους Τούρκους και ιδιαίτερα με τον Γιουσούφ Πασά της Πάτρας, τα μπρίκια του οποίου μπαινόβγαιναν  ελεύθερα στο λιμάνι της Ζακύνθου, για προμήθειες και intelligence

 Η ύπάρξη της επιστολής και μικρό απόσπασμα από το περιεχόμενό της ήσαν γνωστά από καιρό,  αλλά το αυτόγραφο ελάνθανε. Ανακαλύφθηκε προ πενταετίας και  φυλάσσεται  στην περίφημη Συλλογή του Robert H. Taylor, του Πανεπιστημίου του Princeton. Η επιστολή πρωτοδημοσιεύθηκε ολόκληρη στην Byron Journal  36, Νο.2, σσ. 144-145, 2008. Παραθέτουμε το πλήρες κείμενο σε μεταγραφή του Andrew Stauffer:

                                                                      Messolonghi, March 8th 1824

Sir,

     I have to apologize for the liberty I take in addressing you – but I hope that the motive may be partly my excuse.

     Some Greeks have applied to me to endeavour to interest your feelings on behalf of their relatives who were taken in an Ionian boat and carried off to Patras. – The circumstances of their being taken in an Ionian boat is that  on which their hope is chiefly grounded. It would be an act of humanity if the release of these poor people could be obtained or at least their lives spared, and I think that the request might be made with some hope of success – as I lately sent back to Preveza and Patras eight and twenty Turkish prisoners whom the Greeks gave up at my insistence.

   The request would come with  a much greater prospect of success from your Excellency – as “One in Authority” and for many other reasons – which need not be explained; – it would also be very much for the benefit of both sides – if they could be induced to conduct themselves with some regard to the laws of war – or any laws whatsoever.

   But I am perhaps requiring from you an improper interference – if so – pray excuse me – or indeed – excuse me at any rate for intruding on your time and avocations. I have the honour to be with great  respect  

        Yr. most obedt.

                      very humble Servt.

                              Noel Byron  

  To H. E.

  Sir F. Stoven,

   &c, &c, &c, Zante.

   P.S. I beg leave to add that I do not address this request to you in an official capacity – but in the hope – that perhaps your private and personal influence could be exerted in some way in favour of the applicants. Their names are enclosed.

 
Leave a comment

Posted by on February 8, 2014 in Byron, Zante

 

Tags: , ,

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ

PORFYRAS 149

Ελάβαμε το νέο τεύχος του έγκριτου λογοτεχνικού περιοδικού πόρφυρας, το οποίο εκδίδεται στην Κέρκυρα από το 1980. Παραθέτουμε την σελίδα με τον πίνακα περιεχομένων και τα στοιχεία έκδοσης του περιοδικού.

PORFYRAS 149 - PERIEXOMENA

 

Tags: ,

 
%d bloggers like this: