RSS

Monthly Archives: May 2014

ΕΝΑ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟ*

EL GRECO - TRES MIRADAS

 

*Κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες στην Ισπανία , και ταυτόχρονα στο Μεξικό, ένα νέο βιβλίο για τον Θεοτοκόπουλο, έργο δύο συγγραφέων: της κορυφαίας Ισπανίδας ποιήτριας και δοκιμιογράφου Clara Janes και του Σαράντη Αντίοχου. Τίτλος: Ο ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ. ΤΡΕΙΣ ΜΑΤΙΕΣ: ΘΕΡΒΑΝΤΕΣ, ΡΙΛΚΕ, ΑΝΤΟΝΙΟ ΛΟΠΕΘ.  Πρόκειται για μια  έκδοση που περιλαμβάνει δυο διεξοδικές μελέτες: η πρώτη της Clara Janés, αφορά την επίδραση του Θεοτοκόπουλου στον Ρίλκε, και η δεύτερη, του Σαράντη Αντίοχου, τεκμηριώνει και αναλύει τις σχέσεις και τα κοινά πνευματικά στοιχεία μεταξύ του Ελ Γκρέκο και του Θερβάντες. Τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου είναι το κείμενο  μιας μακράς συζήτησης  μεταξύ των συγγραφέων και του διάσημου Ισπανού ζωγράφου και γλύπτη Antonio Lopez, όπου σχολιάζονται οι καλλιτεχνικές απόψεις του Θεοτοκοπούλου, όπως αυτές έχουν διατυπωθεί από τον  ίδιο στις σημειώσεις του στο περιθώριο του βιβλίου Περί Αρχιτεκτονικής, του Βιτρούβιο. Η παρούσα έκδοση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του εορτασμού των 400 χρόνων από τον θάνατο του Θεοτοκόπουλου, με την οικονομική συνδρομή του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Ισπανίας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , ,

H ΖΑΚΥΝΘΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

 

Σε σιωπή τροπική κυριακές συγχορδίες 

εγείρονται οι σοπράνες και τέρτσες αγάπες σου

Εγγραφές μενεξέδων – λιλιπούτεια ευφροσύνη

με φορτίσσιμες Νόρμες προπέμπουν τη λύπη μου

 

                Κυρία  των Αγγέλων

                Πικριδιώτισσα

                Χρυσοπηγή Φανερωμένη

                          Ave Maria

                          Αναφωνήτρια

 

ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΑΝΤΙΟΧΟΣ

(πηγή: Μεταμορφώσεις  ή πρελούντια για τη Ζάκυνθο.

Α΄ έκδοση, ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ 1988)

 

Tags: , , ,

ΚΑΤ’ ΕΠΙΦΑΣΙΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ: ένα ακόμη σύμπτωμα ηθικής παρακμής!

Σε τούτες τις αυτοδιοικητικές εκλογές εμφανίστηκε σε μεγάλη έκταση ένα νεωτερικό φαινόμενο που πρέπει να μας προβληματίσει. Πολλοί υποψήφιοι, δεδομένης της απαξίωσης των κομμάτων,  θεώρησαν ευκταίον να ζητήσουν την ψήφο μας σαν “ανεξάρτηρτοι”, παρά το γεγονός ότι είναι οι ίδιοι  σάρκα εκ της σαρκός των κομμάτων, στελέχη διακριτά, ακόμη και εν ενεργεία βουλευτές, η/και βλαστάρια από τζάκια και κομματικές κάστες (ονόματα δεν αναφέρω, από στοιχειώδη ευπρέπεια). Μέχρι εδώ, θα λέγαμε όλα ανεκτά. Το σχιζοφρενικό όμως είναι ότι δίπλα στο “ανεξάρτητος” έβαλαν και την ταμπέλα: “ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ” από το Α ή Β Κόμμα! Πρόκειτα για μια άνευ προηγουμένου ύβρη και πρόκληση της νοημοσύνης των ψηφοφόρων, τους οποίους φαίνεται να  θεωρούν κρετίνους και Κάφρους.  Η μέθοδος αποσκοπεί φυσικά στην  παραπλάνηση και υφαρπαγή της ψήφου των λιγότερο υποψιασμένων. Τα ανήθικα αυτά τερτίπια θα πρέπει να ξεριζωθούν το ταχύτερο από την προεκλογική τακτική, πριν οδηγήσουν σε χειροτερα φαινόμενα. (Σκεφτείτε αν αύριο δίπλα στο “ανεξάρτητος” αφεθούν να προσθέσουν ότι στηρίζεται από τον οποιονδήποτε μαικήνα, celebrity,  ή /και ταλιμπάν!). Οι  κατ’  επίφασιν ανεξάρτητοι αυτοί ρέκτες, τα ψηφοδέλτια που πέρασαν στον β’ γύρο, πρέπει λοιπόν να λάβουν την δέουσαν απάντηση στην κάλπη της Κυριακής: Μαύρισμα!  Όσοι δεν ενοχλούνται και για τον άλφα ή βήτα λόγo τους προτιμήσουν, είναι φυσικά απόλυτο  δικαίωμά τους . Allá ellos, λένε οι Ισπανοί. Η διαφορά με τους κομματικούς υποψήφιους, που δεν  εχουν αναστολές και δεν κρύβουν την κομματική τους ταυτότητα, έγκειται στο ότι οι τελευταίοι, αν όχι ίσως καλύτεροι, είναι  πιο ειλικρινείς.

 
Leave a comment

Posted by on May 21, 2014 in ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

 

Tags:

ZAΚΥΝΘΙΝΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ: λαϊκά δίστιχα της Ένωσης*

 

K. Lombardos           OI RIZOSPASTES

 

 

 

* ένα δείγμα για το πώς η ανώνυμη ζακυνθινή λαϊκή μούσα

τραγούδησε την Ενωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, με

την ευκαιρία της συμπλήρωσης τούτες τις μέρες   μιας 150ετίας

από το ιστορικό αυτό γεγονός.

 (Πηγή: συλλογή Σαράντη Αντίοχου).

 

 

Έφυγε ο κάθε σύντυχος κι ο κάθε πρεφεσόρος

και χαίρουνται τη λευτεριά το Κάστρο και ο Φόρος.

*

Στο Κάστρο κυματίζουνε Ελληνικές παντιέρες

 και λεύτερες στο πέλαγο γυρίζουνε οι μπρατσέρες.

*

Κ΄οι πάσσαρες ξανοίγουνται με  τα πανιά σαν γλάροι,

από Μωριά και Ρούμελη, μέχρι τον Κοτσιλάρη.

*

Το Μεσολόγγι από χαρά έπαψε να  ψαρεύει,

νταούλια παίζουνε παντού, το Αιτωλικό χορεύει.

*

Η Ένωση εφινίρισε και ο Άγγλος αναχωρίζει

και η παντιέρα η Ελληνική στο Κάστρο κυματίζει.

*

Περάστε στη μανούλα σας γαλανομάτες κόρες,

 να δώσετε παρηγοριά στις σκλαβωμένες χώρες.

*

Αγγλία μου τί σού ‘ μελλε, τρανή και δοξασμένη,

ν΄ αφήσεις τα Εφτά νησιά να φύγεις ντροπιασμένη.

*

Η λευτεριά περιπατεί στο Κάστρο και στη Χώρα

και άγκυρες σηκώσανε του Άγγλου τα παπόρα.

Και τα ψηλά καπέλα τους τα βάλανε φουγάρα

και στου Λουμπάρδου ακούγουνται ούρα, φωνές και σμπάρα.

*

Μαχαιράδο και Γαλάρο και του κάμπου τα χωριά,

πέστε ούλοι αδερφωμένοι: Ζήτω – ζήτω η Λευτεριά.

Και να στείστε πανηγύρια μες την κάθε εκκλησιά,

για ν’  αδειάσουνε οι Τούρκοι  και τα άλλα μας νησιά.

Στο Ζερβό, στο Μομφεράτο να φωνάχτε μ΄ ένα στόμα,

 στο Στεφάνου, στο Λουμπάρδο για να κάμουν’ ένα κόμμα.

Ν΄ αρματώσουνε παπόρα με κανόνια και με γκράδες,

του Ιγγλέζου και του Τούρκου να  βουλιάξουν τις αρμάδες.

*

Φίλοι, γνωστοί και άγνωστοι, αδέρφια κι αδερφάδες,

νοικοκυραίοι και φτωχοί, κόντιδες κι αφεντάδες,

τρεχάτε ούλοι με χαρές από χωριά σε Χώρα,

μ’  ανιάκαρες και με βιολιά, με δάφνες και με φιόρα,

μ’ ετιές και μ’ αγγριολούλουδα και φύλλα ‘πό πλατάνια,

να φτιάστε του Λουμπάρδου μας ματζέτα και στεφάνια.

Εμπάτε ούλοι στο χορό να πάρτε τη σειρά σας

και με τα πασουμάκια σας και με τα τάλαρά σας.

Και όσες έχετε μαντρά παρμένονε στη φτήνεια,

και σεις με τα καλά μπουά και τα ψηλά σκαρπίνια.

*

Ο Λουμπάρδος θα μιλήσει

σε Ανατολή και Δύση.

*

Ζώστε τ’  άρματά σας όλοι

για να πάρουμε την Πόλη.

*

Και ν’  αξιώσει την Ελλάδα

να βουλιάξει την αρμάδα.

*

Και εις άλλα με υγειά

και στην Κρήτη λευτεριά.

 

 

 

*

 

 

και

 

Tags: ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ: “Σταφύλια μες τη Ζάκυθο”*

* Ποίημα αγνώστου στιχουργού για τα είδη σταφυλιών που υπήρχαν στην Ζάκυνθο στις αρχές του  17ου  αιώνα. Το διέσωσε από χειρόγραφο κώδικα ο αξιομνημόνευτος Μητροπολίτης Ζακύνθου Νικόλαος Κατραμής (1820-1886), το οποίο και συμπεριέλαβε στο περίφημο έργο του ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ (1880). Το αναδημοσίευσε ο αείμνηστος Γιάννης Χρυσικόπουλος στο βιβλίο του ΣΠΟΝΔΗ  ΣΤΟ ΔΙΟΝΥΣΟ  (Ζάκυνθος 2008), με τον τίτλο “Δημοτικό”, που δεν είναι όμως ακριβές, διότι δεν έχει διασωθεί στη λαϊκή προφορική παράδοση, ούτε και το γνωρίζουμε από άλλη πηγή. Είναι δε αξιοθαύμαστο ότι τα περισσότερα από αυτά τα είδη καλλιεργούνται ακόμη και σήμερα στη Ζάκυνθο Το δανειζόμαστε από τον Κατραμή, διατηρώντας την ορθογραφία:

 

Σταφύλια μες τη Ζάκυθο είναι ο Κοζανίτης,

Μυγδάλι, Φλέρι, Ραζακιά, Χλώρα και Μορωνίτης,

Λαρδέρα και Σκυλόκλημα, Βοήθαμος, Φτερουγάτης,

Τραγάνα, Πετροκόριθο, Παύλος και Χουχουλιάτης.

Αλλ’  είν’  τα ομορφήτερα Ρομπόλα κι Αητονίχι,

Μοσκάτο, Αμπελοκόριθο, Φτάκιλος και Ξυρίχι.

Κατζακούλιας, Κοντοκλάδι, Κακοτρύγι, Βωϊδομάτης,

Γλυκερύθρα, Λιανόροϊδι, Γουστουλίδι κι Αγουστιάτης,

Γλυκοπάτι, …. Βόσος και το Κουτζουμπέλι,

Και το Νύχι του Κοκόρου που στολίζει το αμπέλι.

Ύστερα απ’  όλα τούτα έρχεται ο Σκυλοπνίχτης.

Μα ‘κειός πούλα τα φουμίζει ειν’  ο κόκκινος Ροϊδίτης.

 

1601 Οκτωβρίου 5 έγραψα το παρό”.

 

 

 

Tags:

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ / de Arte: παλίμψηστον – palimpsesto*

Alcorlo - palimpsesto

 

* λεπτομέρεια από την προσωπογραφία του Σ.Α. / detalle

  de retrato de S.A. por el distinguido pintor y académico  español

  Manuel Alcorlo.

  (Madrid,  ιδιωτική συλλογή / colección particular)

 
 

Tags: , ,

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ: ένα περισπούδαστο “θά”

 

Μολονότι δεν έχω διάθεση και χρόνο που να μου επιτρέπει να ασχοληθώ με τα αυτοδιοικητικά προεκλογικά δρώμενα της ιδιαίτερης πατρίδας μου,  δεν σας κρύβω ότι τρίβω τα μάτια μου  διαβάζοντας  σε ζακυνθινή εφημερίδα την προγραμματική διακήρυξη υποψηφίου Δημάρχου μας, ο οποίος υπόσχεται την “Δημιουργία Μουσείου Ελληνικής Γλώσσας” στην πατρίδα του Σολωμού! Δεν ξέρω τί ακριβώς εννοεί και  αν θα πρέπει να αρχισω να χοροπηδώ από χαρά ή βουρλησία! Το πρώτο που θα πω είναι: Μπράβο στον ρέκτη υποψήφιο και στους πολιτιστικούς συμβούλους του! Διέγνωσαν  την ανάγκη και  σπεύδουν να ανταποκριθούν. Πράγματι, στη Ζάκυνθο η Ελληνική γλώσσα συρρυκνώνεται. Το 40% του μόνιμου πληθυσμού του νησιού έχει άλλη μητρική γλώσσα… Ποιός φταίει γι αυτό είναι και δεν είναι του παρόντος…(Ασχολείται με αυτό η Δικαιοσύνη, που δεν φαίνεται να έχει μεγάλη πρεμούρα). Ανάγκη λοιπόν να βάλουμε τα Ελληνικά στο Μουσείο το ταχύτερο, γιατί χανόμαστε!  Η εκ πρώτης όψεως καινοτόμος και πρωτάκουστη αυτή πρόταση,   ίδρυσης “Μουσείου Ελληνικής Γλώσσας” στο Τζάντε, είναι στην ουσία  ένα ακόμη αστείο ή ευτράπελο στην παρούσα συγκυρία. Και όχι μόνον…

 Εκείνο που απαιτείται  και επείγει είναι να μας πουν οι υποψήφιοι Δήμαρχοι τί σκοπεύουν να πράξουν για να επαναλειτουργήσει το περίφημο Μουσείο Μεταβυζαντινής Τέχνης της Ζακύνθου,  που παραμένει κλειστό και που καταστρέφονται οι καλλιτεχνικοί θησαυροί  του από την μούχλα και την έλλειψη  κλιματισμού – ένα τεράστιο πολιτιστικό έγκλημα των ημερών μας. Να μας πουν ακόμη με ποιό τρόπο θα ενισχύσουν το Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, που φυτοζωεί χωρίς πόρους, και τί σκέπτονται για την αξιοποίηση και επαναλειτουργία της πλουσιώτατης σε βιβλία και αρχεία πρώην Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ζακύνθου. Υπάρχουν και άλλα πολιτιστικά ζητήματα στη Ζάκυνθο που απαιτούν λύση. Όσο για την Ελληνική Γλώσσα, αλλοίμονο άν έχει φτάσει η ώρα για να μπει στο Μουσείο. Ας σοβαρευτούμε. Το “Μπορούμε όλοι μας” –  όπως λέει και στην προγραμματική διακήρυξή του ο αγαπητός συμπατριώτης υποψήφιος Δήμαρχος…

 
Leave a comment

Posted by on May 7, 2014 in Uncategorized

 

Tags:

 
%d bloggers like this: